Jedyna kobieta wśród poetów sarmackich, jedna z prekursorek zawodowego pisania, nazywana „słowiańską Safoną” była silnie związana z Tarnowem, jest nawet patronką jednej z miejskich ulic. Współcześnie inspiruje między innymi polską laureatkę Nagrody Nobla – Olgę Tokarczuk. Kim była Elżbieta Drużbacka, co tworzyła, jak znalazła się w mieście Sanguszków?


Wiele niewiadomych

Z życiem Elżbiety Drużbackiej z domu Kowalskiej wiąże się wiele pytań bez odpowiedzi. Pierwsza niewiadoma dotyczy konkretnej daty jej urodzin. Na pewno poetka przyszła na świat pod koniec XVII wieku, nie wiadomo jednak, czy był to rok 1695 czy 1698, żadna z dat nie jest w pełni potwierdzona. Nie wiemy też, jak dokładnie Elżbieta wyglądała, nie zachował się żaden jej wizerunek z czasów, kiedy żyła. Nie wiadomo też, gdzie dokładnie poetka przyszła na  świat, na pewno wywodziła się z rodziny szlacheckiej, prawdopodobnie z Wielkopolski. Większość informacji o życiu Elżbiety Drużbackiej znana jest tylko z pisanych przez nią listów. Pewne jest jednak, że dłuższy czas przebywała na dworze Elżbiety Sieniawskiej z Lubomirskich, żony kasztelana krakowskiego i tam odebrała staranne wykształcenie oraz najprawdopodobniej poznała swojego męża – Kazimierza Drużbackiego.


Jak Drużbacka znalazła się w Tarnowie?

Po śmierci męża około roku 1740 poetka została ochmistrzynią córki Sieniawskich, a następnie przebywała na dworach: Czartoryskich, Lubomirskich, Krasickich oraz Sanguszków. To właśnie wtedy jej życie splotło się po raz pierwszy z Tarnowem – za sprawą jego ówczesnych właścicieli. Ostatecznie poetka pogrążona w rozpaczy po śmierci jednej ze swoich córek oraz sześciorga wnucząt w 1760 roku osiadła na stałe w Tarnowie, w klasztorze sióstr bernardynek i zmarła tu w 1765 roku. Nie znamy jednak dokładnie miejsca jej spoczynku, gdyż cmentarz przyklasztorny został zniszczony w I połowie XIX wieku.


Twórczość

Elżbieta Drużbacka była poetką bardzo znaną i cenioną za życia, nazywana „polską Safoną”, „Muzą sarmacką”. Pisała wiersze religijne, erotyki, sielanki, satyry, była nawet autorką poematu fantastycznego. Niestety nie wszystkie jej dokonania są nam znane, gdyż rękopisy spłonęły z rąk Niemców w czasie powstania warszawskiego. Zachowały się natomiast dzieła wydrukowane. Drużbacka wywarła ogromny wpływ na oświeceniowych twórców. Współcześnie również coraz częściej poetka jest przywoływana, stała się między innymi jedną z bohaterek „Ksiąg Jakubowych” Olgi Tokarczuk.


Asteria